🎶 Doğdu’nun Düzüne 1

Yöre: Çerkeş – Çankırı
Kaynak Kişi: Etem Akkaya
Derleyen: Cemalettin Gençtürk (23.12.1991)
Repertuvar No: 3839

🌾 Doğdu’nun Düzüne: Çerkeş’in Hasret Türküsü

Anadolu’nun her köşesinde olduğu gibi Çerkeş yöresinde de türküler, yaşanmışlıkların ve gönül hikâyelerinin dile gelmiş halidir. “Doğdu’nun Düzüne” türküsü de adını Çerkeş Ören Köyü’nde bulunan tepesi düz bir dağdan alır. Ancak bu türküde Doğdu’nun Düzü yalnızca bir coğrafya değildir; ayrılığın, hasretin ve sitemin sembolüdür.

“Doğdu’nun düzüne yağmaz mı dolu” dizesi, ilk bakışta bir doğa olayını anlatıyor gibi görünse de aslında kaderin sertliğini, sevdanın önüne çıkan engelleri ifade eder. Dolu; emeği ziyan eden, bağları vuran bir afettir. Türküde ise ayrılığı ve gönül yarasını temsil eder.

Bu eser, Orta Anadolu’nun uzun hava geleneğini taşır. İçten ve sitemli söyleyişiyle dinleyenleri derinden etkiler. Özellikle nakarattaki “Mor menevşe bitmez mi” sözü, sevdanın iz bırakan yönünü ve aşkın tabiatla kurduğu bağı anlatır.

Yöre halkı için bu türkü yalnızca bir ezgi değil; geçmişin hatırası, köyün sesi ve kültürel bir mirastır.

🎵 Türkü Sözleri

1. Kıta
Doğdu’nun düzüne yağmaz mı dolu
Yarinden ayrılan olmaz mı deli
Günde üç beş kere gördüğüm yari
Şimdi alt’aylara katlandım gayri

Nakarat
Ah amanın a yarim
At olur da depmez mi
Yar olur da öpmez mi
Yarin öptüğü yerde
Mor menevşe bitmez mi

2. Kıta
Karşı dağda badem gülüp duruyor
Yaprağı dalında solup duruyor
Bir iyiyi bir kötüye vermişler
Ağlayıp gözyaşı silip duruyor

Nakarat

3. Kıta
Şu dağın başında çalınır çakmak
Güzelin halinden ne bilir ahmak
Yalvarıp yakarıp gönlünü yapmak
O da her yiğidin karı değildir

Nakarat

🎶 Eklenen / Varyant Olarak Söylenen Dizeler

Doğdu’nun düzünde bir ince yol var
O yoldan geçerken gönlümde hâl var
Ben yâri sevdim de eller aldı
Yandı bu sinemde sönmeyen nar var

Ah amanın a yarim
At olur da depmez mi
Yar olur da öpmez mi
Yarin öptüğü yerde
Mor menevşe bitmez mi

Doğdu’nun düzünde esiyor yel
Yarimden ayrı düştüm ben el el
Bir selam gönderin nazlı yâre
Yoksa bu hasrete dayanmaz gönül

Karşı tepelere duman çöker mi
Seven sevdiğinden böyle bıkar mı
Kader bizi böyle yazmış ise
Yar yâri bırakıp ellere bakar mı

✍️ Eser Künyesi

• Türkü Adı: Doğdu’nun Düzüne 1

• Yöre: Çerkeş / Çankırı

• Kaynak Kişi: Etem Akkaya

• Derleyen: Cemalettin Gençtürk

• Derleme Tarihi: 23.12.1991

• Repertuvar No: 3839

• Not: Eserin farklı varyantları da bulunmaktadır.