Türkiye’de Gezilecek Yerler: ‘Hayatımda Bir Kez Yaşanacak Deneyimler’ Maratonunun Perde Arkası
Ah, Türkiye! Cennet vatanımız, broşürlerdeki o pırıl pırıl, filtreli fotoğraflarıyla gönülleri fetheden, her köşesi ‘mutlaka görülmesi gereken’ bir yerler listesiyle dolu memleketimiz. Modern zamanların en büyük icadı, ‘gezilecek yerler’ kavramı sayesinde, artık hepimiz birer profesyonel turist, birer deneyim avcısı olduk. Eskiden insanlar sadece tatile giderdi, şimdi ise ‘hayatımda bir kez yaşanacak deneyimler’ biriktirme peşinde koşuyor. Ve elbette, bu maratonun en yorucu, en ‘görülmüş’ köşelerinden biri de Türkiye.
‘Mutlaka Görülmesi Gerekenler’ Sendromu: Bir Zorunluluk Hali
Şimdi elinizi vicdanınıza koyun: En son ne zaman gerçekten ‘içinizden geldiği için’ bir yere gittiniz, yoksa Instagram’da gördüğünüz o meşhur kareyi yakalamak, arkadaşlarınızın ‘aaa, oraya da mı gittin!’ tepkisini almak için mi yola çıktınız? Modern çağın seyahat anlayışı, bir nevi sosyal medya performansı haline geldi. Herkesin bir ‘bucket list’i var ve bu listenin büyük bir kısmı, aslında başkalarının paylaştığı fotoğraflardan ilham alınarak oluşturulmuş, adeta bir zorunluluk zinciri.
Instagram’ın Dayattığı Estetik ve Gerçekler
Malum, Instagram sağ olsun, artık her yerin bir ‘ikonik’ pozu var. Kapadokya’da balonlar eşliğinde o ‘spontane’ pozu vermek için sabahın dördünde uyanıp, rüzgarda saçınız başınız dağılmadan, yanınızdaki yüzlerce insanı kadraja almadan o anı yakalamak… Tam bir sanat eseri! Ya da Pamukkale’nin bembeyaz travertenlerinde o ‘doğal’ gülümsemeyle poz verirken, ayağınızın altındaki kaygan zemini ve etrafınızdaki kalabalığı hiçe saymak… Bu, bir fotoğraf çekmekten çok, bir Olimpik spor dalı haline geldi. Ve inanın, o fotoğrafın perde arkasında, terlemiş alınlar, bitmek bilmeyen tekrarlar ve ‘tamam mı, oldu mu?’ diye soran yorgun sesler var.
Tarihi Dokuların Tozlu Perdesi ve Kalabalıklar
Türkiye, tarih kokan her köşesiyle bir açık hava müzesi. İstanbul’un Sultanahmet Meydanı’ndan Efes Antik Kenti’ne kadar, her taşın altında bir hikaye var. Ancak bu hikayeleri dinlemek yerine, çoğumuz o taşların önünde en iyi selfie açısını bulma derdindeyiz. Büyük ihtimalle rehberin anlattığı o destansı savaş hikayesini, yanınızdan geçen ve omzunuza çarpan turistin ‘pardon’ nidaları arasında zar zor duyarsınız. Ve o devasa, görkemli yapıların aslında ne kadar küçük, ne kadar kalabalık ve ne kadar… sıradan görünebildiğini fark edersiniz, tabi eğer kalabalıktan görebilirseniz.
Ege ve Akdeniz Kıyılarının “Huzurlu” Keşmekeşi
Ege ve Akdeniz kıyılarımız, broşürlerdeki adıyla ‘masmavi sular, altın kumlar ve eşsiz huzur’ vaat eder. Gerçekte ise, o masmavi sulara ulaşmak için şezlong savaşları vermek, altın kumların üzerinde ayak basacak yer bulmak ve eşsiz huzurun yerini, sürekli çalan telefonlar, plaj satıcılarının bitmek bilmeyen nidaları ve çocuk çığlıkları alması an meselesidir. Sabahın erken saatlerinde havlunuzu atıp şezlong kapmaya çalışmak, akşam yemeği için saatlerce sıra beklemek… Huzur mu dediniz? O, belki de sezon dışında, kimsenin olmadığı bir kış günü, rüzgarlı bir sahilde bulunabilir, o da eğer üşümezseniz.
Doğanın Kucağında “Arınma” Ayini: Bir Başka Macera
Şehir hayatının stresinden bunalan modern insan, kendini doğanın kucağına atmak ister. Türkiye’nin yemyeşil yaylaları, şelaleleri ve kanyonları da bu ‘arınma’ ayini için biçilmiş kaftan. Ancak o broşürlerdeki ‘bakir doğa’ fotoğraflarının ardında, genellikle trekking parkurlarında birbiriyle yarışan insanlar, her köşeye atılmış plastik şişeler ve ‘doğayla iç içe’ bir piknik alanı bulma mücadelesi yatar. Şelalenin önünde poz vermek için sıraya girenleri, ya da ‘sessizliğin ve huzurun tadını çıkarırken’ bangır bangır müzik dinleyen diğer ziyaretçileri gördüğünüzde, ‘arınma’ kavramının biraz abartılmış bir beklenti olduğunu anlarsınız.
Yerel Lezzetler mi, Yoksa Turistik Tuzağın Yeni Yüzü mü?
Her seyahatin olmazsa olmazı, elbette yerel lezzetlerdir. ‘Anne eli değmiş gibi’ pide, ‘otantik’ döner, ‘gerçek’ Türk kahvesi… Ancak o ‘gerçek’ lezzetleri bulmak, iğneyle kuyu kazmaya benzer. Çoğu zaman karşınıza, menüsünde yedi dilde açıklama olan, fiyatları yerel halkın ödediğinin iki katı olan ve tadı bildiğimiz fast food’dan pek de farklı olmayan ‘turistik’ restoranlar çıkar. O ‘yerel’ tatları ararken, aslında bir başka turistik performansın parçası olduğunuzu fark etmeniz uzun sürmez. Tabii yine de ‘çok lezzetliydi, kesinlikle deneyin!’ diye Instagram’a bir fotoğraf atmaktan geri kalmazsınız.
Velhasıl, Türkiye’de gezilecek yerler listesi, aslında bir ‘yapılması gerekenler’ listesi gibi. Her bir maddeyi tikleyip, her bir fotoğrafı paylaşıp, her bir ‘deneyimi’ tamamladığınızda, eve dönerken geride bıraktığınız tek şey, cüzdanınızdaki boşluk ve ayaklarınızdaki yorgunluk değil; aynı zamanda modern seyahatin o tatlı-acı ironisi olur. Bu, bir keşif yolculuğundan çok, bir beklenti yönetimi ve performans sanatı. Ve bu sanatın en yorgun ama en hevesli kahramanları olarak, bir sonraki ‘kaçırılmaması gereken’ yere doğru yola çıkmaya her zaman hazırız, değil mi?